Rinew, Holland Container Innovations en Urban Mining Corp hebben alledrie een Enlightenmentz of the Year gewonnen. De Enlightenmentz of the Year verkiezing is in het leven geroepen door uitgeverij Industrielinqs en is bedoeld om producten en processen die de groene industriële revolutie kunnen veroorzaken een duwtje in de rug te geven. De verkiezing kent drie categorieën: process, project en social.

Project Enlightenment

RINEW heeft gewonnen in de categorie Project. Met het project RINEW onderzoeken vijf organisaties of het mogelijk is om de (afval)waterkringloop te sluiten door middel van hergebruik. De partijen willen decentraal nutriënten, energie en water uit afvalwater halen. Naast het terugwinnen van grondstoffen wordt ook naar de toepasbaarheid van deze stoffen gekeken.
Een Project Enlightenment is een industriële investering met duidelijke verduurzamende doelstellingen. Door te investeren in een nieuwe installatie wordt bijvoorbeeld structureel veel water of energie bespaard of komt een grote CO2-reductie tot stand. Het project kan ook de footprint verlagen door gebruik van duurzamere grondstoffen.
De andere finalisten in deze categorie waren het Zambezi-project en de brug van biocomposiet.

Social Enlightenment

Holland Container Innovations heeft een inklapbare container ontwikkeld. ‘De 4FOLD gaat niet alleen de transportsector op zijn kop zetten, maar ook de wereldeconomie.’ Gemiddeld is in Europa 40 procent van de vervoerde containers leeg. Het vervoeren van die lege containers kost de transportwereld jaarlijks 25 miljard euro en onnodig veel CO2-uitstoot. De inklapbare container is daar een oplossing voor.
Een Social Enlightenment laat mensen en bedrijven door middel van een innovatie, idee of concept op een andere manier naar de wereld kijken. En inspireert henzelf en anderen om te verduurzamen.
Holland Container Innovations nam het in de finale op tegen Mud Jeans en Yoni.

Process Enlightenment

Urban Mining Corp heeft een scheidingstechniek ontwikkeld waarmee op basis van verschil in dichtheid meerdere kunststofsoorten, elektronica en metalen in één processtap zeer nauwkeurig kunnen worden gescheiden. Op deze manier wordt uit afval materiaal herwonnen dat opnieuw het productieproces in kan. Urban Mining Corp is in bezit van de patenten op deze MDS-technologie en richt zich nu op verdere ontwikkeling en op het vermarkten ervan voor een breed scala aan toepassingen.
Een Process Enlightenment is een innovatieve technologie die hele productieprocessen en zelfs hele ketens kan verduurzamen, met een grote positieve impact op de mens en het milieu. Een nieuw proces dat bijvoorbeeld breed inzetbaar is en veel grondstoffen, energie of water bespaart.
De andere finalisten in deze categorie waren Power to protein, benzeen en etheen uit biomassa en BioPET100.

De winnaars zijn bepaald door een jury (verdeelt 60 punten), de bezoekers van het Duurzaam Geproduceerd congres (20 punten) en internetstemmen (20 punten). De winnaars krijgen veel aandacht in de bladen en op de websites van uitgeverij Industrielinqs, ze krijgen een jaar lang toegang tot verschillende evenementen van hen en zichtbaarheid op www.enlightenmentz.nl. Daarnaast heeft MVO Nederland de winnaars een partnerschap voor een jaar aangeboden.

 

 

Op de campus van de Technische Universiteit Eindhoven (TU/e) is een veertien meter lange voetgangersbrug gebouwd die is gemaakt op basis van hennep- en vlasvezels. Met deze brug willen de initiatiefnemers de potentie aantonen van biocomposiet als een duurzaam alternatief voor bestaande milieubelastende constructiematerialen. De biobrug staat in de finale van de Enlightenmentz of the Year verkiezing in de categorie project. De winnaars worden tijdens het Duurzaam Geproduceerd congres op 20 januari bekend gemaakt.

Een Project Enlightenment is een industriële investering met duidelijke verduurzamende doelstellingen. Door te investeren in een nieuwe installatie wordt bijvoorbeeld structureel veel water of energie bespaard of komt een grote CO2-reductie tot stand. Het project kan ook de footprint verlagen door gebruik van duurzamere grondstoffen.

Wie zitten er achter de brug van biocomposiet?
De biocomposietbrug is het resultaat van een 4TU Lighthouse project waarin TU Eindhoven en TU Delft hebben samengewerkt met het bedrijf NPSP en het Centre of expertise Biobased Economy waarin Avans Hogeschool en Hogeschool Zeeland zitten. Verder is het tot stand gekomen in nauwe samenwerking met het SIA Raak project biobased brug. Rijk Blok van de TU Eindhoven was projectleider: ‘Uiteindelijk is de brug door heel veel studenten tot stand gekomen. Zij hebben materiaaltesten gedaan, ontwerpen geoptimaliseerd en doorgerekend en ook in de productie bij Spark in Rosmalen hebben heel veel studenten meegewerkt.’

Waarom een brug van biocomposiet?
De architecten Ro&AD hadden het idee om met biomaterialen een brug te gaan maken. Blok: ‘Hieruit is vervolgens een onderzoeksproject opgestart. Uiteindelijk ontstond er via dit 4TU-project de mogelijkheid om werkelijk een experimentele biocomposietbrug te gaan realiseren. Het doel was om met louter biomaterialen een brug te kunnen maken en zo aan te tonen dat het mogelijk is om deze materialen volledig constructief dragend toe te passen. Niet dragende toepassingen bijvoorbeeld in bumpers van auto’s zijn al wel bekend. We wilden de brug van biomaterialen maken om daarmee het gebruik van fossiele brandstoffen of andere eindige grondstoffen te verminderen en zo bij te dragen aan een meer circulaire economie.’

Om dit voor elkaar te krijgen hebben de partijen gezamenlijk een ontwerp gemaakt voor de brug. En uit materiaalonderzoeken zijn de veilige waarden van diverse materiaaleigenschappen zoals stijfheid en sterkte gehaald. Vervolgens is het ontwerp geoptimaliseerd om op die plaatsen waar de belasting het hoogste is de duurdere (gewoven) vlasvezels te gebruiken en op andere plaatsen de goedkopere hennepvezels. De hars is een bio-based epoxy hars. Hiervoor is gekozen omdat dit een grotere afsluiting en bescherming voor de vezels geeft. Uiteindelijk is het bovendek en de onderkant van de brug twintig millimeter dik en de zijkanten zijn slechts tien millimeter dik. ‘We hebben dus een hele lichte brug gemaakt’, zegt Blok.

Is dit de eerste brug van biocomposiet?
Blok: ‘Er zijn al wel ander bruggen waarin gedeeltelijk bijvoorbeeld bio-vezels zijn toegepast, maar dit is de eerste en nog enige waarbij de hele brug van biobased materialen is gemaakt. Dan gaat het om echt alle materialen: de vezels, de hars en ook de schuimkern van bio-PLA-schuim.’

Is de maximale belasting zoals verwacht?
Voor de brug geplaatst mocht worden is een belastingtest gedaan voor de gemeente Eindhoven en hierbij is een belasting toegepast van 500 kilogram per vierkante meter over de gehele brug. Dit is de standaardeis voor voetgangersbruggen. Blok: ‘We hebben de rekken en de doorbuiging gemeten en de brug gedroeg zich uitstekend onder deze zware belasting. Inmiddels hebben we nog een paar belastingtesten gedaan die allemaal positief uitvielen.’

Wat is de status van het project?
Het is een experimentele brug die een jaar blijft liggen waarbij het gedrag van de brug in de gaten wordt gehouden. Blok: ‘De brug heeft drie uiterst dunne glasvezels waarin op regelmatige afstand sensoren in zijn geëtst. Wanneer we licht door de glasvezels sturen en de reflectie meten, is dit een nauwkeurige maat voor de rek in de vezels. Op deze manier kunnen we het gedrag ten gevolge van temperatuur, kruip enzovoorts goed in de gaten houden. Verder gaan we ook nog steeds door met materiaaltesten.’

De gemeente Eindhoven wil ook een dergelijke brug gaan bouwen. Blok: ‘Mogelijk gaan we hem als tijdelijke brug bij het Mariënhage terrein in Eindhoven gebruiken. Inmiddels hebben we nu ook goede contacten met andere universiteiten, bijvoorbeeld in Gent en Leuven, om het project nog verder te brengen.’

Waarom moet dit project de Project Enlightenmentz winnen?
Blok: ‘Dit project verdient te winnen omdat het een enorme stap voorwaarts is in het gebruik van bio-based materialen in constructieve dragende toepassingen. Dit is belangrijk wanneer we echt werk willen maken van een circulaire economie. Wanneer we in staat zijn om landbouw te verduurzamen (en hierin vlas en hennep te verbouwen als wisselgewassen) en de restproducten (vezels) hiervan veel langer te gebruiken (langer dan de tijd die ze nodig hebben om te groeien) slaan we meerdere vliegen in één klap. Het is belangrijk om bij iedereen de ‘awareness’ te vergroten en te laten zien dat een meer circulaire economie echt binnen onze mogelijkheden komt te liggen.’

De Enlightenmentz of the Year verkiezing is in het leven geroepen door uitgeverij Industrielinqs en is bedoeld om producten en processen die de groene industriële revolutie kunnen veroorzaken een duwtje in de rug te geven. De verkiezing kent drie categorieën: process, project en social. In januari stellen we de finalisten een voor een aan u voor. Kijk hier voor een overzicht van alle finalisten. De winnaars worden bepaald door een jury (verdeelt 60 punten), de bezoekers van het Duurzaam Geproduceerd congres (20 punten) en internetstemmen (20 punten). Vanaf 13 januari kan er via internet worden gestemd.

Yoni maakt tampons en maandverband van biologisch katoen en wil daarmee een alternatief bieden in de schappen. Met haar verhaal wil het bedrijf vrouwen laten nadenken over deze producten. Want hoewel steeds meer mensen bewust nadenken over welke verzorgingsproducten ze gebruiken, gebeurt dat niet bij een intiem product als maandverband of tampons. Er hoeven zelfs geen ingrediënten op de verpakking te staan. Met campagnes wil Yoni steeds meer vrouwen er bewust van maken dat ze een keuze hebben als het om deze hygiënische verzorgingsproducten gaat. Hiermee staat Yoni in de finale van de Enlightenmentz of the Year verkiezing in de categorie social. De winnaars worden tijdens het Duurzaam Geproduceerd congres op 20 januari bekend gemaakt.

Een Social Enlightenment laat mensen en bedrijven door middel van een innovatie, idee of concept op een andere manier naar de wereld kijken. En inspireert henzelf en anderen om te verduurzamen.

Hoe is Yoni begonnen?
Mariah Mansvelt Beck en Wendelien Hebly viel het op dat er op de verpakking van maandverband en tampons geen ingrediënten staan. Mansvelt Beck: ‘Terwijl dit bij andere verzorgingsproducten zoals deodorant wel zo is. Ik ben bewust bezig met de keuze van verzorgingsproducten, ik kijk bijvoorbeeld of er parabenen in zitten. Maar ik had nooit stil gestaan bij de ingrediënten van maandverband en tampons, terwijl je die bij een van de meest absorberende delen van je lichaam gebruikt. Veel vrouwen denken hier niet over na en dat is gek. Zeker omdat veel mensen wel stil staan bij wat ze eten, bij wat er in hun cosmetica zit en welke crème ze op hun gezicht smeren. Waarom denken we dan niet na bij deze hele intieme producten? Ik denk dat het deels komt doordat menstruatie en de producten eromheen een taboeonderwerp zijn. Wij willen vrouwen bewust maken dat dit producten zijn waar je over na kunt denken, kunt praten en die belangrijk zijn. Wij willen een alternatief aanbieden op reguliere schappen.’

Biologisch maandverband en tampons bestonden al wel, maar waren alleen te verkrijgen bij bepaalde ecowinkels. Mansvelt Beck: ‘Uit ervaring weet ik dat het niet werkt om naar een speciaalwinkel te moeten voor speciale tampons. Ze horen in het reguliere schap te liggen zodat alle vrouwen de keuze hebben tussen biologisch katoenen en synthetische producten. Onze producten liggen nu bij onder andere Marqt, Etos en Albert Heijn.’

 

Yoni

Mariah en Wendelien van Yoni. Foto: Rosa van der Wal

Is menstruatie wel een taboe?
‘Negentien procent van de meisjes in Nederland heeft geen informatie gekregen voordat ze voor de eerste keer ongesteld worden’, zegt Mansvelt Beck. ‘Dat vind ik schrikbarend. En dat de meeste vrouwen in Nederland nooit hebben nagedacht over hun producten en er eigenlijk geen regels voor een product zijn dat wij maandelijks gebruiken, laat zien dat er een bepaald taboe omheen hangt. Het wordt toch meer gezien als een wc-papierachtig schaamteproduct dan als een verzorgingsproduct. Wij merken het ook aan kleine dingen dat er een taboe omheen hangt. Voor een fotoshoot zochten we een model, maar dat bleek heel lastig. Veel wilden niet omdat ze bang zijn dat het hun carrière zou schaden. Terwijl menstruatie de gewoonste zaak van de wereld is: iedere dag zijn een half miljard vrouwen ongesteld.’

In Nederland blijft het dan nog bij meisjes die geen informatie krijgen en regelgeving die ontbreekt. Maar in Afrika gaat volgens Mansvelt Beck één op de tien meisjes nadat ze ongesteld worden niet meer naar school. ‘Dat heeft economisch en maatschappelijk enorme gevolgen. Onderzoek wijst uit dat als een vrouw educatie krijgt en voor inkomen kan zorgen dat veel meer mensen ten goede komt dan als een man die kans krijgt. Menstruatie is dus echt een belangrijk onderwerp.’

Wat maken jullie voor producten?
Yoni maakt maandverband en tampons van biologisch katoen dat biologisch afbreekbaar is. De achterkant en de individuele verpakking van het maandverband zijn gemaakt van biologisch afbreekbaar plastic (gemaakt van maiszetmeel) en kunnen ook op de composthoop. ‘We willen nog verder verduurzamen’, legt Mansvelt Beck uit. ‘De wikkel om de tampons is nu nog van gewoon plastic, omdat het bioplastic nog niet de kwaliteit had om de tampon bij elkaar te houden en je het niet gemakkelijk kon open maken. Daar worden nu wel heel snel stappen in gemaakt. Ook het papiertje achterop het maandverband willen wij biologisch afbreekbaar maken.’

Waarom staan de ingrediënten niet op verpakkingen?
Mansvelt Beck: ‘Maandverband en tampons vallen binnen de EU-regels onder algemene product regelgeving, wat betekent dat er geen specifieke regels zijn over wat vermeld moet worden op de verpakking of wat er wel of niet specifiek in moet zitten. Ik vind dat verontrustend. Er wordt nu wel naar gekeken door het NEN, dat normen opstelt. Wij zijn een tijdje geleden door hen benaderd, zij waren verbaasd dat er nul regels bestaan voor producten die zoveel vrouwen elke maand gebruiken. Het NEN vertelde dat ze van plan zijn om een initiatief te starten om met alle spelers in de industrie te kijken of er normen afgestemd kunnen worden. Ik weet niet wat de status daar nu van is, maar het is een goed initiatief. Wij proberen met Yoni een goed voorbeeld te geven om te laten zien dat dingen anders kunnen.’

Hoe vertellen jullie je verhaal?
Mansvelt Beck: ‘We zijn een klein bedrijf en we hebben veel partners die met ons meedenken hoe we zo creatief mogelijk het verhaal kunnen vertellen. Dat doen we veel met beelden op social media zoals Instagram. Vaak met een educatieve inslag en met een grapje er in.’

Waarom moet Yoni de Social Enlightenmentz winnen?
‘Met Yoni hebben wij een duurzaam product op de markt gebracht, waarbij het voor ons heel belangrijk is om het verhaal over menstruatie, tampons en maandverband door te geven aan alle vrouwen in Nederland en daarbuiten. Zodat vrouwen zelf een bewuste keuze kunnen maken over wat voor producten ze kopen.’

De Enlightenmentz of the Year verkiezing is in het leven geroepen door uitgeverij Industrielinqs en is bedoeld om producten en processen die de groene industriële revolutie kunnen veroorzaken een duwtje in de rug te geven. De verkiezing kent drie categorieën: process, project en social. In januari stellen we de finalisten een voor een aan u voor. Kijk hier voor een overzicht van alle finalisten. De winnaars worden bepaald door een jury (verdeelt 60 punten), de bezoekers van het Duurzaam Geproduceerd congres (20 punten) en internetstemmen (20 punten). Vanaf 13 januari kan er via internet worden gestemd.

Mud Jeans is het eerste en enige circulaire denim merk. Na gebruik kunnen klanten de jeans terug sturen en switchen naar een nieuw model. De teruggestuurde broeken worden aangeboden als vintage jeans of verwerkt tot grondstof voor een nieuwe jeans. Hiermee staat Mud Jeans in de finale van de Enlightenmentz of the Year verkiezing in de categorie social. De winnaars worden tijdens het Duurzaam Geproduceerd congres op 20 januari bekend gemaakt.

Een Social Enlightenment laat mensen en bedrijven door middel van een innovatie, idee of concept op een andere manier naar de wereld kijken. En inspireert henzelf en anderen om te verduurzamen.

Wat doet Mud Jeans?
Mud Jeans is in 2013 ontstaan vanuit de gedachte dat gebruik van kleding veel beter is dan het bezit er van. ‘Kleding is de tweede meest vervuilende industrie ter wereld’, zegt marketingmanager Danique Gunning:  Er wordt heel veel kleding verbrand en tijdens het productieproces wordt heel veel water gebruikt.’

Mud Jeans wil dat productieproces veranderen. Tegelijkertijd wil het bedrijf dat mensen anders over mode gaan nadenken, vooral over het gebruik en hergebruik van kleding. Gunning: ‘Daar valt nog heel veel in te winnen, er wordt nog maar weinig gedaan op dat gebied. Daarom hebben wij het concept Lease a jeans geïntroduceerd.’

Hoe werkt het?
Voor 7,50 euro per maand kunnen consumenten een spijkerbroek leasen. Nadat ze deze minimaal twaalf maanden hebben gebruikt mogen ze de broek omruilen voor een ander exemplaar. De teruggestuurde broeken worden naar een fabriek in Valencia gestuurd waar de jeans worden vermalen en gemengd met nieuw katoen. Daar wordt nieuw garen van gesponnen waar een nieuwe broek van kan worden gemaakt. Afgelopen zomer heeft Mud jeans drieduizend broeken naar Valencia gereden.

Maar niet alle teruggekomen spijkerbroeken gaan naar Valencia. Gunning: ‘Sommige broeken zien er nog heel goed uit, soms zelfs nog mooier dan een nieuwe. Op aanvraag worden die broeken geredesigned. De koper kan kiezen wat voor stiksels en patches er bijvoorbeeld opkomen. De vintage spijkerbroek krijgt de naam van de eerste drager.’ Naast het leasen van een Mud Jeans broek, kunnen de jeans ook worden gekocht.

Wat zijn de voordelen van het leasen van een spijkerbroek?
In plaats van iets uit de grond te halen, het gebruiken en dan weggooien wil Mud Jeans al haar stoffen hergebruiken. Gunning: ‘Wij willen naar een wereld zonder afval en dat doen we op een hele leuke manier. In Nederland wordt jaarlijks 35 miljoen kilo aan kleding verbrand. En in kledingbakken wordt zoveel kleding gedaan, dat men niet meer weet wat ze er mee moet doen. Wij vinden dat we zelf verantwoordelijkheid moeten nemen voor onze stoffen en er zelf voor moeten zorgen dat ze kunnen worden hergebruikt. Onze droom is een broek te maken van honderd procent gerecycled denim. Dat kan nu tot 25 procent, wat te maken heeft met productiemethoden en technieken. Onze denimexpert is er continu mee bezig om te kijken hoe we het productieproces kunnen verbeteren.’ Als dat proces wordt verbeterd, beslaat dat een enorme markt. Bijna iedereen heeft wel een denim broek.

Waar zijn de broeken te krijgen?
Mud Jeans zijn in zeventien landen te koop en online kan van over de hele wereld worden besteld. Het bedrijf maakt broeken die langere tijd meegaan en maakt daardoor niet elk seizoen een nieuwe collectie. ‘Onze klanten vinden dat ook fijn, want als ze weten dat een broek goed zit dan kunnen ze die weer kopen of leasen als hun oude is versleten’, zegt Gunning. We hebben nu een paar duizend leasers en daarnaast nog klanten die onze broeken kopen.’ In de zomer heeft het bedrijf de eerste drieduizend geretourneerde broeken naar de fabriek in Valencia gebracht voor recycling.

Waarom moet Mud Jeans de Social Enlightenmentz winnen?
‘Er zijn een aantal redenen waarom wij denken de Social Enlightenmentz te moeten winnen. De Social Enlightenmentz mag niet ontbreken op onze prijzenplank. Bovendien is er nog een plekje vrij in ons nieuwe kantoor. Deze prijs is een goede stimulans om door te gaan met mode circulair te maken!’

De Enlightenmentz of the Year verkiezing is in het leven geroepen door uitgeverij Industrielinqs en is bedoeld om producten en processen die de groene industriële revolutie kunnen veroorzaken een duwtje in de rug te geven. De verkiezing kent drie categorieën: process, project en social. In januari stellen we de finalisten een voor een aan u voor. Kijk hier voor een overzicht van alle finalisten. De winnaars worden bepaald door een jury (verdeelt 60 punten), de bezoekers van het Duurzaam Geproduceerd congres (20 punten) en internetstemmen (20 punten). Vanaf 13 januari kan er via internet worden gestemd.

Met het project RINEW onderzoeken vijf organisaties of het mogelijk is om de (afval)waterkringloop te sluiten door middel van hergebruik. De partijen willen decentraal nutriënten, energie en water uit afvalwater halen. Naast het terugwinnen van grondstoffen wordt ook naar de toepasbaarheid van deze stoffen gekeken. Het RINEW project staat in de finale van de Enlightenmentz of the Year verkiezing in de categorie project. De winnaars worden tijdens het Duurzaam Geproduceerd congres op 20 januari bekend gemaakt.

Een Project Enlightenment is een industriële investering met duidelijke verduurzamende doelstellingen. Door te investeren in een nieuwe installatie wordt bijvoorbeeld structureel veel water of energie bespaard of komt een grote CO2-reductie tot stand. Het project kan ook de footprint verlagen door gebruik van duurzamere grondstoffen.

Wat is het?
RINEW staat voor Rotterdam Innovative Nutrients Energy and Watermanagement en is een samenwerking tussen Evides Waterbedrijf, Hoogheemraadschap van Delfland, Waterschap Hollandse Delta, Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard en Gemeente Rotterdam. Hiermee willen de partijen een nieuw concept neerzetten om te kijken of er anders met afvalwater omgegaan kan worden. Projectleider en procestechnoloog Han van de Griek: ‘Nu gaat afvalwater allemaal naar een centrale afvalwaterzuivering. Daar wordt het schoongemaakt om het vervolgens op oppervlaktewater te lozen. Ons concept is om afvalwater decentraal te zuiveren en de nutriënten, energie en het water ter plekke weer te gebruiken.’

In 2013 startte RINEW als onderzoeksproject op de afvalwaterzuivering Harnaschpolder in Den Hoorn. Hier is onderzocht hoe de stoffen kunnen worden teruggewonnen uit het afvalwater. Inmiddels wordt het onderzoek in de praktijk toegepast op het terrein van stadslandbouwbedrijf ‘Uit Je Eigen Stad’ in Rotterdam. In de toekomst kan zo’n decentrale afvalwaterzuivering worden gebruikt in woonwijken waar wonen en werken worden gecombineerd. In de tussentijd wordt ook gekeken of dergelijke hergebruik concepten op de afvalstromen van huidige installaties kunnen worden toegepast.

Wat wordt er uit het afvalwater gehaald?
RINEW focust zich op het terugwinnen van cellulose (wc-papier), humuszuren, fosfaten, stikstof, biogas en water. Deze stoffen worden met behulp van scheidingstechnieken zoals vlokken en membraanfiltratie uit het afvalwater gehaald. Van de Griek: ‘Als we de stoffen er uit hebben gehaald kijken we naar de kwaliteit en de toepasbaarheid.’

Wat kan je doen met de stoffen die jullie uit het afvalwater halen?
Er zijn al ideeën van wat er met de stoffen kan gebeuren. Zo kan cellulose worden gebruikt om de structuur van asfalt te verbeteren. En in combinatie met schimmels kan het als isolatiemateriaal worden gebruikt. Van de Griek: ‘Door middel van schimmeldraden kan je het cellulosemateriaal aan elkaar vergroeien. Ook testen we op het kationiseren van cellulose. Dan geven we cellulose een positieve lading waardoor we het als vlokmiddel kunnen gebruiken. Dus op je afvalwaterzuiveringsinstallaties kan je het afval dan vlokken met je teruggewonnen cellulosemateriaal.’

Het teruggewonnen humuszuur is interessant voor boeren, want het zorgt ervoor dat planten beter in staat zijn om nutriënten op te nemen en water vast te houden. Boeren hebben minder kunstmest nodig doordat de planten dankzij het humuszuur met minder stikstof en fosfaat dezelfde opbrengst genereren. Het fosfaat ten slotte kan weer in de industrie worden gebruikt. Van de Griek: ‘Fosfaten zijn eindig, eerder dan olie. Daarom moeten we naar andere bronnen toe en afvalwater is er daar één van.’

Zoeken jullie samenwerking in de keten?
Van de Griek: ‘We zijn bezig om samenwerking in de keten te ontwikkelen, we zijn allemaal verantwoordelijk voor het product water. De gemeenten zijn verantwoordelijk voor wat er in het riool verdwijnt en het onderhoud van het riool. De waterschappen zijn verantwoordelijk voor de kwaliteit van het water na zuivering wat ze op het oppervlaktewater lozen. Wij pakken dat gezuiverde water uit de Maas en maken er weer drinkwater van. Je ziet dat we het niet alleen kunnen, we zijn erg afhankelijk van de andere partijen. We zien nu allemaal steeds meer het belang om samen te werken in plaats van dat iedereen zijn eigen ding doet.’

Waarom moet Evides de Project Enlightenmentz winnen?
Van de Griek: ‘Dit is heel erg actueel en treft iedereen. We streven naar een beter milieu en een circulaire economie waar de grondstoffen worden hergebruikt. Met ons project willen we de CO2-footprint drukken. Met ons concept heb je geen transporten van stoffen meer nodig over de hele wereld, maar kan je alles lokaal verkrijgen.’

De Enlightenmentz of the Year verkiezing is in het leven geroepen door uitgeverij Industrielinqs en is bedoeld om producten en processen die de groene industriële revolutie kunnen veroorzaken een duwtje in de rug te geven. De verkiezing kent drie categorieën: process, project en social. In januari stellen we de finalisten een voor een aan u voor. Kijk hier voor een overzicht van alle finalisten. De winnaars worden bepaald door een jury (verdeelt 60 punten), de bezoekers van het Duurzaam Geproduceerd congres (20 punten) en internetstemmen (20 punten). Vanaf 13 januari kan er via internet worden gestemd.

Gemiddeld is in Europa 40 procent van de vervoerde containers leeg. Het vervoeren van die lege containers kost de transportwereld jaarlijks 25 miljard euro en onnodig veel CO2-uitstoot. Het Delftse Holland Container Innovations heeft daar een oplossing voor bedacht: een inklapbare container. Hiermee staat het bedrijf in de finale van de Enlightenmentz of the Year verkiezing in de categorie social. De winnaars worden tijdens het Duurzaam Geproduceerd congres op 20 januari bekend gemaakt.

Een Social Enlightenment laat mensen en bedrijven door middel van een innovatie, idee of concept op een andere manier naar de wereld kijken. En inspireert henzelf en anderen om te verduurzamen.

Hoe werkt het?
De inklapbare container 4FOLD heeft uitgevouwen exact dezelfde afmetingen als een standaard zeecontainer en is volledig ISO-gecertificeerd. Om hem in te klappen worden eerst de zijwanden in elkaar gevouwen en vervolgens wordt het dak met standaardapparatuur opgetild, om hem daarna te laten zakken tot nog maar een kwart van zijn eerdere omvang. Vier gevouwen containers kunnen op elkaar worden gestapeld en als één reguliere container worden behandeld. ‘Elk bedrijf dat containers op kan tillen, kan onze containers in- en uitvouwen’, zegt Simon Bosschieter.

Wat zijn de voordelen van de inklapbare container?
Bosschieter: ‘Een voordeel van de 4FOLD is dat hij heel veel leegtransport bespaart. Waar je normaal vier trucks in zou zetten, hoef je er nu maar één in te zetten. En voor de overslag betekent het dat er één handeling gedaan hoeft te worden in plaats van vier losse handelingen. De overslag gaat dus vier keer zo snel. Daarnaast kan er met de inklapbare container veel ruimte in havens worden bespaard. Voor havensteden is dat interessant, want die kunnen de overgebleven ruimte op een andere manier gebruiken en voor rederijen is het interessant omdat ze minder hoeven te betalen.’

Ook zijn er volgens Bosschieter voordelen op het gebied van duurzaamheid. ‘Je haalt per direct een hoop ronkende vrachtwagens van de openbare weg. Op die manier kunnen files worden opgelost. Daarnaast staan er in havens vaak lange rijen van vrachtwagens om lege containers te lossen. Door de snellere laadtijd van gevouwen containers en kortere rijen, lossen de rijen sneller op. Ook de kraan die bij overslag wordt gebruikt zal minder emissies uitstoten, omdat hij minder overslagbewegingen hoeft te maken. En doordat je veel efficiënter kunt laden, kan een schip eerder weg en stoot het minder lang CO2 uit terwijl het aan de kade ligt.’

Voor omwonenden heeft de nieuwe container ook voordelen weet Bosschieter. ‘Vaak klagen omwonenden van havens over de hoge containermuren die daar staan en over het geluid van containers die op een trein, schip of truck worden gezet. Doordat de ingeklapte containers is de muur minder hoog en zijn er minder laadbewegingen nodig.

Is er veel interesse voor?
Holland Container Innovations is al een paar jaar bezig om de 4FOLD op de markt te zetten. In 2009 is het eerste prototype gebouwd. In 2011 volgde het tweede prototype en in 2013 het derde. Deze container voldoet aan exact dezelfde eisen als een standaard container. Van dat type zijn een aantal containers gebouwd waarmee trials met klanten zijn gedaan voordat het product eind 2014 op de markt kwam. Bosschieter: ‘We merkten dat de markt heel erg sceptisch en conservatief was. Sommigen dachten dat ons systeem niet zou werken en anderen vroegen zich af waarom ze zouden veranderen, want ze doen al vijftig jaar hetzelfde. We varen al 3,5 jaar zonder enige problemen rond. Het heeft heel veel tijd nodig gehad voordat de markt ons product ging gebruiken. Maar we zitten nu tegen een keerpunt aan. We merken dat mensen er steeds meer in gaan geloven en ons benaderen om onze container te proberen. Er is nu heel erg veel interesse.’

Hebben jullie nog toekomstdromen?
Bosschieter: ‘Wij willen eerst de 4FOLD heel goed neerzetten. Recentelijk hebben we een grote EU-subsidie gekregen die we gebruiken om de containers sneller en goedkoper te bouwen. We willen de productie opvoeren zodat we kunnen leveren. We hebben een aantal klanten en ons doel is om die groep uit te breiden. Als dat is gelukt gaan we andere innovatieve producten ontwikkelen op containergebied, andere maten inklapbare containers bijvoorbeeld.’

Waarom zou Holland Container Innovations de Social Enlightenmentz moeten winnen?
‘Dat lijkt mij helder’, zegt Bosschieter. ‘Wij hebben een product dat op wereldschaal een enorme impact gaat hebben. Het gaat niet alleen de transportsector op zijn kop zetten, maar ook de wereldeconomie. De container is in 2014 door het NRC uitgeroepen tot de uitvinding van de eeuw. De container en het containertransport is het meest gestandaardiseerde product, waardoor transport van goederen heel goedkoop geworden is. Producten kunnen heel goedkoop van A naar B worden gebracht, zodat wij hier bijvoorbeeld Australische wijn kunnen drinken. Met de inklapbare container kunnen de kosten verder omlaag, waardoor je op wereldschaal goedkoper en duurzamer kunt transporteren. En dat gaat veel invloed hebben op heel veel aspecten in de wereld.’

De Enlightenmentz of the Year verkiezing is in het leven geroepen door uitgeverij Industrielinqs en is bedoeld om producten en processen die de groene industriële revolutie kunnen veroorzaken een duwtje in de rug te geven. De verkiezing kent drie categorieën: process, project en social. In januari stellen we de finalisten een voor een aan u voor. Kijk hier voor een overzicht van alle finalisten. De winnaars worden bepaald door een jury (verdeelt 60 punten), de bezoekers van het Duurzaam Geproduceerd congres (20 punten) en internetstemmen (20 punten). Vanaf 13 januari kan er via internet worden gestemd.

Met het Power to Protein-concept kunnen uit grondstoffen die in ons afvalwater aanwezig zijn op een efficiënte wijze eiwitten worden gemaakt. Daarvoor worden speciale bacteriën ingezet die via biosynthese uit waterstof, zuurstof, kooldioxide en ammonium hoogwaardige eiwitten maken. Deze eiwitten kunnen in de toekomst worden gebruikt voor diervoeding en op termijn wellicht ook voor menselijke consumptie. Power to Protein is finalist in de Enlightenmentz of the Year verkiezing in de categorie process. De winnaars worden tijdens het Duurzaam Geproduceerd congres op 20 januari bekend gemaakt.

Een Process Enlightenment is een innovatieve technologie die hele productieprocessen en zelfs hele ketens kan verduurzamen, met een grote positieve impact op de mens en het milieu. Een nieuw proces dat bijvoorbeeld breed inzetbaar is en veel grondstoffen, energie of water bespaart.

Wie zitten er achter?
Het onderzoek is een nauwe samenwerking tussen KWR, Avecom, Waterkracht, Waternet, AEB Amsterdam en Barentz. Waterkracht is een samenwerkingsverband van vier waterschappen, waaronder WS Vechtstromen.

Wat is het Power to Protein-concept?

Power to Protein

Labopstelling Power to Protein.

Met behulp van bacteriën worden uit grondstoffen uit afvalwater hoogwaardige eiwitten gemaakt. De bacteriën maken een zogeheten single cell protein (SCP). Met waterstof als energiebron zijn de bacteriën in staat om uit zuurstof, kooldioxide en ammonium eiwitten te maken. Het celgewicht van deze bacteriën bestaat voor zeventig procent uit eiwit. Frank Oesterholt van KWR: ‘Het belangrijkste van Power to Protein is dat je de stikstofcyclus kortsluit. In fabrieken maken we met het Haber-Boschproces ammonium van stikstofgas en waterstofgas, wat we uiteindelijk als kunstmest gebruiken. Een deel van dat ammonium komt in de rioolwaterzuivering terecht. Daar wordt het vernietigd via nitrificatie en via denitrificatie teruggebracht naar stikstofgas. Beide processen, het Haber Boschproces aan de voorkant en nitrificatie/denitrificatie op rwzi’s, vragen ongeveer evenveel energie. Door ammonium uit de afvalwaterketen terug te winnen en in te bouwen in de eiwitten via bacteriën, sluiten we dus niet alleen de kringloop, maar besparen ook veel energie.’

In de labopstelling van vijf liter bij Avecom in Gent werkt het concept. ‘We hebben dat nu opgeschaald naar een reactor van zo’n vierhonderd liter en daar gaan we binnenkort onderzoek mee doen. Hiermee kunnen we een kilo eiwit per dag produceren.’ De reactor is speciaal voor dit project gebouwd. Oesterholt: ‘Waterstof is een explosief goedje. Daarom hebben wij samen met een aantal experts een reactor ontworpen en gebouwd die inherent veilig is. Er vindt nergens ophoping van waterstof plaats die zou kunnen leiden tot een explosie. We hebben ook octrooi aangevraagd op het ontwerp’.

Voordat het ammonium uit rioolwater in de reactor van Power to Protein komt, moet het er nog wel uit worden gehaald. ‘Daarvoor gebruiken we een bestaande pilot die het ammonium uit het water stript met lucht en vervolgens vastlegt als ammoniumsulfaat. Dat product gebruiken we als ammoniumbron voor de Power to Protein-reactor. Onze hypothese is dat bij dit proces geen ongewenste pathogene micro-organismen vanuit het rioolwater naar het ammoniumsulfaat worden getransporteerd. Dat willen we in het onderzoek bevestigen.

Waar kan je de eiwitten voor gebruiken?
Oesterholt: ‘Ons concept past bij de groeiende wereldbevolking, tot 9 miljard in 2050. Als we in de toekomst iedereen willen voeden, dan moet dat anders dan we nu met onze intensieve landbouw en het eten van eiwitten uit vlees en vis doen. Je kunt je afvragen of je dat op een duurzame manier kunt blijven doen. Met ons concept kunnen eiwitten uit afvalwater uiteindelijk worden gebruikt voor dierlijke en wellicht op termijn ook voor menselijke consumptie.’

Barentz Food & Nutrition is bij Power to Protein betrokken omdat zij veel weten van het op de markt brengen van eiwitten. ‘Zij hebben ook veel kennis over het analyseren van het gevormde eiwit en hoe we het kunnen toepassen. Uiteindelijk kunnen zij ook adviseren wat het eiwit zou kunnen opleveren op de markt.’

Waar staat power voor in Power to Protein?
De waterstof die de bacteriën als energiebron nodig hebben, wordt naast de reactor met behulp van een elektrolysecel geproduceerd. En die elektrolysecel wordt met elektriciteit gevoed. Oesterholt: ‘In de toekomst willen wij dat de energie van windmolens of zonneparken komt zodat je zonne- of windenergie kan omzetten in eiwitten.’

Waarom moet het Power to Protein-concept de Process Enlightenmentz winnen?
Oesterholt: ‘We moeten echt naar andere manieren toe om aan eiwitten te komen voor consumptie. We kunnen geen bossen in Zuid-Amerika blijven kappen om op die grond soja te kweken. Als ons concept werkt, kunnen we de hele keten omgooien. Ons concept zal de eiwitten zoals we die nu verkrijgen nooit honderd procent vervangen, maar als het een groot deel vervangt, is dat al een substantiële wijziging.

De Enlightenmentz of the Year verkiezing is in het leven geroepen door uitgeverij Industrielinqs en is bedoeld om producten en processen die de groene industriële revolutie kunnen veroorzaken een duwtje in de rug te geven. De verkiezing kent drie categorieën: process, project en social. In januari stellen we de finalisten een voor een aan u voor. Kijk hier voor een overzicht van alle finalisten. De winnaars worden bepaald door een jury (verdeelt 60 punten), de bezoekers van het Duurzaam Geproduceerd congres (20 punten) en internetstemmen (20 punten). Vanaf 13 januari kan er via internet worden gestemd.

De finalisten van de Enlightenmentz of the Year 2017 zijn bekend. In totaal strijden tien duurzame innovaties mee om de titel in verschillende categorieën. Op 20 januari presenteren zij zichzelf tijdens het Duurzaam Geproduceerd congres. En de komende weken zullen wij ze op deze site aan u voorstellen.

De verkiezing is bedoeld om producten en processen die de groene industriële revolutie kunnen veroorzaken een duwtje in de rug te geven. De verkiezing kent drie categorieën: process, social en project.

Process Enlightenmentz

Een Process Enlightenment is een innovatieve technologie die hele productieprocessen en zelfs hele ketens kan verduurzamen, met een grote positieve impact op de mens en het milieu. Een nieuw proces dat bijvoorbeeld breed inzetbaar is en veel grondstoffen, energie of water bespaart.
In deze categorie zijn de finalisten: Power to protein van Waternet, AEB Amsterdam, Avecom en KWR. Ammonium, koolstofdioxide of energie komen als reststof of energiebron ter beschikking bij de afvalwaterzuivering. Met Power to Protein wordt een waardevol goed – een eiwit – gevormd uit deze reststoffen en/of -energie.
De tweede finalist is biobased benzeen van Energieonderzoek Centrum Nederland, Avantium, Catalok en Kodok. De partijen werken aan een demo-proces waarmee uit groen gas benzeen wordt gehaald.
Cumapol en BioBTX hebben met een consortium van MKB-bedrijven en kennisinstellingen via een uniek procedé uit biomassa high-performance PET gemaakt. Deze PET is daarmee 100 procent biobased. Deze BioPET100 is geschikt voor hoogwaardige toepassingen in onder andere de cosmetica.
De laatste finalist is Urban Mining Corp dat zich richt op afvalscheiding met behulp van magnetische dichtheidscheiding (MDS). Dat is een bijzondere vorm van drijf-zink-scheiding waarbij deeltjes van verschillende materialen zich al naar gelang hun dichtheid op een specifieke hoogte in een magnetische vloeistof verzamelen.

Social Enlightenmentz

Een Social Enlightenment laat mensen en bedrijven door middel van een innovatie, idee of concept op een andere manier naar de wereld kijken. En inspireert henzelf en anderen om te verduurzamen. In deze categorie staan in de finale: Holland Container Innovations met 4FOLD een opklapbare zeecontainer die ingeklapt nog maar een kwart van zijn omvang heeft. Vier gevouwen containers kunnen op elkaar worden gestapeld en als één reguliere container worden behandeld en dat scheelt een hoop vrachtwagens.
Mud Jeans is het eerste en enige circulaire denim merk. Na gebruik kunnen klanten de jeans terug sturen en switchen naar een nieuw model. De teruggestuurde broeken worden aangeboden als vintage jeans of verwerkt tot grondstof voor een nieuwe jeans.
De laatste finalist is Yoni Care dat maandverband en tampons maakt van biologisch katoen en het taboe rondom deze producten wil verbreken.

Project Enlightenmentz

Een Project Enlightenment is een industriële investering met duidelijke verduurzamende doelstellingen. Door te investeren in een nieuwe installatie wordt bijvoorbeeld structureel veel water of energie bespaard of komt een grote CO2-reductie tot stand. Het project kan ook de footprint verlagen door gebruik van duurzamere grondstoffen. In deze categorie zijn de finalisten: Avantium met het Zambezi project. Zij willen zuivere glucose maken uit houtsnippers.
TU Eindhoven, TU Delft en ROC’s uit de regio Eindhoven doen mee met hun brug van biocomposiet.
Deze veertien meter lange ‘biobrug’ is gemaakt op basis van hennep- en vlasvezels. Met deze brug willen de initiatiefnemers de potentie aantonen van biocomposiet als een duurzaam alternatief voor bestaande milieubelastende constructiematerialen.
Tenslotte kijkt het project RINEW of het mogelijk is om de (afval)waterkringloop te sluiten door middel van hergebruik. Vijf organisatie willen decentraal nutriënten, energie en water uit afvalwater halen. Naast het terugwinnen van grondstoffen wordt ook naar de toepasbaarheid van deze stoffen gekeken. Het project is een samenwerking tussen Evides Waterbedrijf, Hoogheemraadschap van Delfland, Waterschap Hollandse Delta, Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard en gemeente Rotterdam.

Winnaars

De winnaars krijgen veel aandacht in de bladen en op de websites van uitgeverij Industrielinqs, ze krijgen een jaar lang toegang tot verschillende evenementen van hen. Ook biedt MVO Nederland ze een partnerschap aan. In januari kan het publiek via internet stemmen op de finalisten. Daarnaast worden de winnaars mede bepaald door een jury en de bezoekers van het Duurzaam Geproduceerd congres.