Netbeheerder Liander waarschuwt voor potentiële problemen als gevolg van een hittegolf. Net als de twee voorgaande jaren kan de extreme hitte en droogte tot meer stroomstoringen in Amsterdam en Friesland leiden dan gebruikelijk. Een in die gebieden veelgebruikte mof is de boosdoener.

Als de temperatuur flink stijgt en de grond erg droog is, kunnen zwakkere onderdelen in het Nederlandse elektriciteitsnet oververhit raken en uitvallen. Het gaat hierbij vaak om een bepaald type mof (verbindingsstukken tussen kabels), dat in Friesland en Amsterdam vroeger veelvuldig is toegepast. Soms zijn deze moffen ook al eens beschadigd geraakt bij graafwerkzaamheden en daardoor extra kwetsbaar.

Met de twee hete en droge zomers die achter ons liggen heeft Liander inmiddels de nodige kennis en ervaring opgedaan. Zo weet de netbeheerder dat vooral tijdens de eerste droge en hete periode van een zomer de zwakke onderdelen uitvallen. Met name op plaatsen waar de afgelopen maanden graafwerkzaamheden plaatsvonden. In de hete en droge periodes die daarop volgen is dat veel minder.

Vervangen

Het hele jaar door werkt Liander aan het vernieuwen en versterken van zijn netten. Het bedrijf checkt al bij werkzaamheden of ze dit soort zwakke onderdelen tegenkomt en vervangt deze dan. Enkele jaren geleden begon Liander aan een groot programma om zogenaamde nekaldietmoffen in Amsterdam en Friesland te vervangen. Veel van die moffen zijn inmiddels vervangen door moffen van een andere kwaliteit.

Smart Cable Guard

Verder gebruikt Liander sinds 2018 de Smart Cable Guard. Dit systeem scant kabels op zwakke plekken. Daardoor kan de DSO ze vervangen voordat ze tot storingen leiden. Treedt er toch een storing op? Dan helpt de Smart Cable Guard om de storing sneller op te sporen en de tijdsduur van de stroomonderbreking te beperken.

De gigantische wind- en zonneparken die investeringsmaatschappijen uit de grond stampen, bezorgen de netbeheerders een groot probleem. De netcapaciteit is namelijk niet berekend op dergelijke spanningspieken. Liander kwam in het Gelderse Ulft met een tijdelijke oplossing: de installatie van twee reuzentransformatoren.

Door de snelle toename van wind- en zonneparken is een deel van het elektriciteitsnet rond de Gelderse plaats Ulft volgeraakt. Hierdoor moeten nieuwe wind- of zonneparken die stroom willen leveren wachten op uitbreiding van het net.

‘Het Nederlandse elektriciteitsnet is een van de betrouwbaarste ter wereld, maar niet ingericht op grootschalige lokale teruglevering van wind- en zonnestroom’, vertelt gebiedsregisseur Joël van Tiem van Liander. ‘In verschillende stappen breiden we het elektriciteitsverdeelstation in Ulft uit, zodat het net in 2021 meer capaciteit heeft. Nu hebben we twee transformatoren geplaatst met ieder een vermogen van 40 megavoltAmpère en kunnen we de kabels gaan aanleggen. Als alle werkzaamheden afgerond zijn kunnen we nieuwe windparken direct op het station aansluiten.’

1,5 meter

Veiligheid is altijd al een groot goed bij het werk in de energiesector, tijdens de coronacrisis is extra alertheid geboden. ‘Iedere ochtend bespreken de technici de richtlijnen van het RIVM’, vertelt Van Tiem. ‘Die zijn leidend. We richten ons werk zo in dat we niet dicht bij elkaar in de buurt hoeven te komen. Dat gaat hartstikke goed.’

Werkzaamheden ten tijde van corona

Liander is verantwoordelijk voor de energievoorziening van 3,2 miljoen huishoudens en bedrijven. De activiteiten van de netbeheerders zijn onderdeel van de vitale infrastructuur in Nederland. Niet noodzakelijke bezoeken aan klanten thuis, bijvoorbeeld om een slimme meter te installeren, zijn vooralsnog stilgelegd.

De monteurs blijven uiteraard wel 24/7 klaarstaan voor het verhelpen van storingen, ook in huis. Ook gaat Liander door met de werkzaamheden aan het energienet om de betrouwbaarheid en toekomstbestendigheid van de Nederlandse energievoorziening te waarborgen.

Netbeheerder Liander heeft na aanbesteding een langjarig contract gesloten met drie aannemers. Heijmans, ENGIE en Van den Heuvel gaan de komende tien jaar in opdracht van Liander vervangings- en uitbreidingswerkzaamheden uitvoeren aan circa 4.500 middenspanningsruimtes. Die ruimtes zijn verdeeld over drie regio’s in het verzorgingsgebied van Liander. De totale contractwaarde van de gunning is 140 miljoen euro.

De overgang van fossiele naar duurzame energie vraagt veel van het elektriciteitsnet. Dat komt met name doordat er steeds meer windmolens en zonneparken bijkomen. De komende jaren zal het elektriciteitsverbruik gaan stijgen als gevolg van de dalende vraag naar aardgas. Hierdoor groeit het werkpakket van Liander. Daarom koos de netbeheerder ervoor een deel van de werkzaamheden uit te besteden aan drie gespecialiseerde aannemers.

Tekort technisch personeel

Marlies Visser, directeur operatie bij Liander: ‘Liander heeft net als de rest van Nederland een groot tekort aan technisch personeel. De energietransitie brengt de komende decennia zoveel extra werk met zich mee, dat we actief zoeken naar slimme manieren van samenwerken om de energietransitie te kunnen realiseren. Ik ben trots op deze bijzondere samenwerking. De aannemers krijgen een lange-termijn-zekerheid van werk en kunnen hiervoor mensen in dienst nemen en opleiden. Samen kunnen we meer werk verzetten en de energievoorziening betrouwbaar houden.’

1.350 installaties per gebied

De drie aannemers krijgen ieder een eigen gebied om te werken in opdracht van Liander. Zo gaat ENGIE aan de slag in Friesland, Flevoland en een klein deel van Gelderland, Heijmans werkt in Noord-Holland en een deel van Zuid-Holland en Van den Heuvel gaat werkzaamheden uitvoeren in Gelderland. Ieder gebied telt minimaal 1.350 middenspanningsruimtes. Dit zijn installaties die onderdeel uitmaken van het elektriciteitsnet. Vanuit deze ruimtes gaat bijvoorbeeld elektriciteit richting woningen en bedrijven.

De komende tijd bereiden de drie partijen zich samen met Liander voor op hun nieuwe werkpakket. Veel middenspanningsruimtes moeten komende jaren worden vervangen en uitgebreid. Vanaf oktober dit jaar zullen de aannemers de eerste werkzaamheden gaan uitvoeren in opdracht van de netbeheerder.

Liander kreeg onlangs nog een boete vanwege het te laat aansluiten van Fastnet.